Тоҷикистон- манбаи энергияи сабз
НБО «Роғун» дар дарёи Вахш. Сурат: Avesta.tj
Дар соли 2025 дар Тоҷикистон 23,98 млрд кВт·соат нерӯи барқ истеҳсол шуд, ки нисбат ба соли 2024 6,5 фоиз зиёд аст. Содироти умумӣ 37,3 фоиз афзуда, ба 5,36 млрд кВт·соат расид; содироти тиҷоратӣ 2,67 млрд кВт·соат ба маблағи 912,8 млн сомониро ташкил дод. Зиёда аз 90 фоизи содирот ба моҳҳои апрел–сентябр, ки обхезии дарёҳо баланд аст, рост меояд. Талафоти барқ 3,6 фоиз кам шуд.
Харита: ҷойгиршавии тахминии нерӯгоҳҳо. Асоси харита: NASA Blue Marble.
| Нерӯгоҳ | Иқтидор | Вазъ |
| НБО «Роғун» (Вахш) | 3 780 МВт (лоиҳавӣ) | 2 агрегат аз соли 2018–2019 кор мекунанд; агрегати 3-юм – соли 2027, охирин – соли 2029; баландии сарбанд 190 м аз 335 м (октябри 2026) |
| НБО «Норак» (Вахш) | 3 015 → 3 375 МВт | зиёда аз 50 % истеҳсоли барқи кишвар; азнавсозӣ – истеҳсол аз 11,2 то 12,6 млрд кВт·соат |
| НБО «Сангтӯда-1» ва «Сангтӯда-2» | 670 + 220 МВт | дар дарёи Вахш |
| НБО «Қайроққум» (Сир) | 126 → 174 МВт | 20.11.2025 навсозӣ анҷом ёфт; 196 млн доллар (EBRD, EIB, GCF, CIF) |
| НБО «Себзор» (ВМКБ) | 11 МВт | 26.06.2025 бо дастгирии Олмон (KfW) ва ИА ба кор андохта шуд |
| Нерӯгоҳи барқи офтобии «Ашт» | 250 МВт | августи 2026 ба шабака барқ дод; ≈ 40 % талаботи минтақа |
Иқтидори умумии системаи энергетикии кишвар ба 6,7 ҳазор МВт расидааст. Бо ба кор андохтани агрегати сеюми НБО «Роғун» дар соли 2027 Тоҷикистон ба истиқлолияти комили энергетикӣ ноил мегардад. Хатти интиқоли барқи CASA-1000 (≈ 1 300 км, то 1 300 МВт) дар Тоҷикистон, Қирғизистон ва Покистон сохта шудааст; интиқоли тиҷоратӣ ба Осиёи Ҷанубӣ дар нимаи дуюми соли 2027 пешбинӣ мешавад. Инчунин сохтмони НБО «Хутталон» (800 МВт) дар дарёи Вахш баррасӣ мешавад.
Иттиҳоди Аврупо пас аз Гурӯҳи Бонки ҷаҳонӣ дуввумин шарики молиявии Тоҷикистон дар гузариш ба иқтисоди сабз аст: лоиҳаҳои ҷории энергетикӣ бо иштироки Бонки аврупоии сармоягузорӣ (EIB), Бонки аврупоии таҷдид ва рушд (EBRD) ва грантҳои ИА зиёда аз 500 млн евроро ташкил медиҳанд. Олмон тавассути KfW сохтмони НБО «Себзор»-ро дар ВМКБ маблағгузорӣ кард, ки ба зиёда аз 430 ҳазор нафар дар Тоҷикистон ва Афғонистон барқ медиҳад. Дар моҳи декабри соли 2025 воридоти панелҳои офтобӣ то соли 2031 аз андози арзиши иловашуда озод карда шуд.
- модернизатсияи нерӯгоҳҳо ва шабакаҳои барқ, таҷҳизоти олмонӣ;
- энергияи офтоб ва шамол, нигоҳдории энергия;
- истеҳсоли гидрогени «сабз» ва саноати каммасраф;
- омодасозии мутахассисони соҳаи энергетика.
Маълумот ба ҳолати октябри соли 2026. Манбаъҳо: Вазорати энергетика ва захираҳои оби ҶТ; Avesta.tj (29.01.2026); «Азия-Плюс» (14.02.2026, 02.10.2026); ПРАЙМ (09.09.2026); The Times of Central Asia; Комиссияи Аврупо; Trend; UNESCAP.
