Муносибатҳои Тоҷикистон бо Амороти Муттаҳидаи Араб

01.03.2013 10:10

Таърихи муносибатҳои дипломатӣ. Муносибатҳои дипломатӣ байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Амороти Муттаҳидаи Араб 18 декабри соли 1995 барқарор шудаанд.

Аз оғози соли 2011 дар Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият мекунад.

Инчунин бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон 17 марти соли 2007 Консулгарии Генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Дубайи Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб таъсис дода шуд.

Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб низ аз 20 апрели соли 2010 Сафири ғайримуқими худро дар Ҷумҳурии Тоҷикистон бо иқоматгоҳ дар шаҳри Остона таъйин намудааст. Айни замон сафири ғайримуқими ин кишвар дар Тоҷикистон Суҳайл Матар Саид ал-Катбӣ мебошад, ки Эътимодномаи худро 6 марти соли 2014 ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон супорид.

Ҳамкориҳои сиёсӣ. Аз оғози барпошавии муносибатҳои дипломатӣ байни Тоҷикистон ва Амороти Муттаҳидаи Араб ҳамкориҳои дуҷониба ва бисёрҷонибаи ду кишвар дар фазои мутақобилан судманд ва ҳусни тафоҳум рушд меёбад.

16-18 декабри соли 1995 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бино ба даъвати Раиси Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб ба Абу-Забӣ сафари расмӣ анҷом дод. Дар ҷараёни сафар Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Раиси Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб ва асосгузори ин давлат Шайх Зойид ибни Султон Оли Наҳаён, ноиби Раиси давлат, нахуствазири Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб, ҳокими Дубай шайх Мактум Оли Мактум ва дигар шахсони баландпояи кишвар мулоқоту суҳбатҳо доир намуд. Дар фароварди боздид ду созишномаи байниҳукуматӣ ва як ёддошти тавоҳум ба имзо расиданд ва Баёнияи муштараки матбуотӣ қабул гардид.

Бори дуюм 9-13 апрели соли 2007 боздиди расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон аз Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб баргузор гардид, ки зимни он мулоқоту музокирот бо Раиси Давлат шайх Халифа ва дигар шахсони баландпояи Аморот сурат гирифтанд ва 5 санад оид ба ҳамкориҳои иқтисодӣ ва техникӣ, инчунин масъалаҳои ҳуқуқӣ ба имзо расид.

Заминаҳои шартномавӣ-ҳуқуқӣ. Заминаи ҳуқуқии муносибатҳои Тоҷикистон ва Аморатҳои Муттаҳидаи Арабро санадҳои зерин ташкил медиҳанд:

1. Созишномаи ташвиқ ва ҳимояи сармоягузорҳои хориҷӣ;

2. Созишномаи канорагирӣ аз ситонидани андози дукарата;

3. Ёддошти тафоҳум оид ба алоқаи ҳавоӣ;

4. Созишномаи ҳамкорӣ дар соҳаҳои иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва техникӣ байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб;

5.  Созишнома байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб оид ба кӯмаки ҳуқуқӣ дар парвандаҳои шаҳрвандӣ ва тиҷоратӣ;

6.  Созишнома байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб оид ба кӯмаки ҳуқуқӣ дар парвандаҳои ҷиноятӣ;

7.  Созишнома байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб оид ба бозпас додани боздоштшудагон;

8.  Ёддошти тафоҳуми ҳамкорӣ ва табодули маълумот байни Бонки миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Бонки марказии Амороти Муттаҳидаи Араб;

9. Созишнома байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ширкати AlShafar Group of Companies оид ба ҳамкории мутақобилан судманд;

10.  Созишнома байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Амороти Муттаҳидаи Араб дар бораи мутақобилан ҷудо намудани қитъаи замин барои сохтмони биноҳои намояндагиҳои дипломатӣ;

11. Протоколи ҷаласаи якуми Комиссияи муштараки байниҳукуматии ҶТ ва АМА дар бораи ҳамкориҳои иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва техникӣ (12.05.2014, Абу Забӣ);

12.  Протоколи ҳамкории фарҳангӣ байни Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Маркази фарҳангӣ ва мероси хаттии Ҷумъа ал-Моҷиди Амороти Муттаҳидаи Араб.

Табодули сафарҳо. 16-18 декабри соли 1995 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бино ба даъвати Раиси Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб аз Абу-Забӣ боздиди расмӣ ба амал овард.

9-13 апрели соли 2007 сафари расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб баргузор гардид, ки зимни он мулоқоту музокирот бо Раиси Давлат шайх Халифа ибни Зойид ва дигар шахсони баландпояи Аморот сурат гирифт.

12 декабри соли 2007 ҳайати Амороти Муттаҳидаи Араб таҳти сарварии Муҳаммад ибни Ҳусайн Аш-Шаолӣ Вазири Давлатӣ оид ба корҳои хориҷӣ иборат аз 10 нафар аз Ҷумҳурии Тоҷикистон боздиди расмӣ ба амал овард.

11-12 майи соли 2009 Вазири ҳифзи муҳити зист ва захираҳои оби Амороти Муттаҳидаи Араб д-р Рошид Аҳмад ибни Фаҳд ҷиҳати ба даст овардани дастгирии Тоҷикистон дар мавриди ҷойгиршавии қароргоҳи Агентии байналмилалӣ оид ба нерӯи тоза (ИРЕНА) дар пойтахти Аморот ба шаҳри Душанбе сафари корӣ анҷом дод. Ташаббуси мазкур аз ҷониби Тоҷикистон дастгирӣ ёфт.

7-9 марти соли 2009 собиқ Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҳ. Зарифӣ ба Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб сафари расмӣ анҷом дод.

24 октябри соли 2009 Раиси маркази «Ҷумъа ал-Моҷид»-и Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб Ҷумъа Ҷумъа ал-Моҷид ва ҳайати ҳамроҳ, аз ҷумла Сафири Амороти Муттаҳидаи Араб дар Туркманистон Абдуллоҳ Ҳасан ал-Азаб, собиқ Вазири кишоварзии Аморот Саид Муҳаммад ар-Рақбонӣ ва Раиси Палатаи савдо ва саноати Дубай Абдураҳмон ал-Ғурайрӣ ба Тоҷикистон сафари корӣ анҷом доданд.

17 – 18 майи соли 2010 Вазири корҳои хориҷии Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб шайх Абдуллоҳ ибни Зоид Оли Наҳаён ҷиҳати анҷом додани сафари расмӣ ва иштирок дар Ҷаласаи 37-уми Шӯрои вазирони корҳои хориҷии кишварҳои узви Созмони Конфронси Исломӣ ба Ҷумҳурии Тоҷикистон ташриф оварда, мулоқоти ӯ бо Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон доир гардид.

15-16 марти соли 2011 собиқ муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Муродалӣ Алимардон ба АМА сафари корӣ анҷом дода, мулоқоти ӯ бо муовини Сарвазир ва Вазири корҳои раёсати АМА Шайх Мансур ибни Зоид Оли Наҳаён дар шаҳри Абу-Забӣ доир гардид.

27 Марти соли 2012 ҳайати аморотӣ бо роҳбарии муовини Вазири корҳои хориҷии Амороти Муттаҳидаи Араб дар ҷашни байналмилалии Наврӯз-2012 ва конфронси 5-уми РЕККА иштирок намуданд.

19-21 августи 2013 ҳайати аморотӣ зери раҳбарии Вазири табиат ва захираҳои оби Аморот доктор Рашид Аҳмад ал-Фаҳд ҷиҳати иштирок дар чорабинии сатҳи баланд оид ба об ба Тоҷикистон сафар намуд.

27-28 октябри соли 2014 Вазири давлатии Амороти Муттаҳидаи Араб Абдулло Ғаббош дар кори Анҷумани нахустини сармоягузории Созмони Ҳамкории Исломӣ барои Осиёи Марказӣ иштирок намуд. Дар ҳошияи ҳамоиши мазкур Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазири корҳои хориҷӣ роҳбари ҳайати аморотиро ба ҳузур пазируфтанд.

11- 12 майи 2015 гурӯҳи кории Палатаи савдо ва саноати Дубай таҳти роҳбарии Сардори муассисаҳои байналмилалии ПСС Дубай Шайх Умар Абдулазиз Хан аз Тоҷикистон дидан намуд. Зимни сафар ҳайати аморотӣ бо намояндагони вазорат идораҳои мухталифи Тоҷикистон мулоқотҳо анҷом дод. Дар фароварди сафар семинар- машварат оид ба содироти маводди озуқаворӣ аз Тоҷикистон бо Амороти Муттаҳидаи Араб доир гардид.

Дар Конфронси байналмилалии сатҳи баланд роҷеъ ба натиҷаҳои татбиқи даҳсолаи байналмилалии амал "Об барои ҳаёт", ки рӯзҳои 9 - 11 июни соли 2015 дар шаҳри Душанбе баргузор гардид, ҳайати баландпояи аморотӣ таҳти роҳбарии Вазири муҳити зист ва оби ин кишвар доктор Рашид Аҳмад ибни Фаҳд иштирок намуд.

Ҳамкориҳои иқтисодӣ-тиҷоратӣ. Тоҷикистон дар байни кишварҳои арабӣ бо Давлати Амороти Муттаҳидаи Араб ҳамкориҳои иқтисодию тиҷорати бештар дорад. Ҳаҷми мубодилаи мол миёни ду кишвар дар соли 2014 ба 91 миллиону 186 ҳазор доллари ШМА расидааст.

Яке аз механизмҳои муҳимми таҳкими робитаҳои иқтисодию тиҷоратӣ Комиссияи байниҳукуматии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Амороти Муттаҳидаи Араб оид ба ҳамкориҳои тиҷоратӣ, иқтисодӣ, техникӣ ва илмӣ мебошад, ки ҷаласаи якуми худро рӯзҳои 11-12 майи соли 2014 дар шаҳри Абу-Забии Амороти Муттаҳидаи Араб доир намуд.

Дар фароварди чорабинӣ Протоколи ҷаласаи якуми Комиссия муштарак ба имзо расид, ки ба он масъалаҳои ҳамкорӣ дар соҳаҳои иқтисод ва тиҷорат, сармоягузорӣ, молия, бонкдорӣ, энергетика, нафту газ, башардӯстӣ, варзиш, адлия, гумрук, захираҳои обӣ, тандурустӣ, маориф ва илм, меҳнат, фарҳанг, стандартизатсия ва метрология, авиатсияи гражданӣ ва туризм ворид карда шуданд.

Ҳамкориҳои байналмилалӣ. Тоҷикистон ва Аморот дар сатҳи созмонҳои байналмилалӣ, аз ҷумла Созмони Милали Муттаҳид, Созмони ҳамкории исломӣ, Муколамаи ҳамкории Осиё (ACD) муносибатҳои хуб доранд ва пайваста байни ду кишвар дар ростои қазияҳои байналмилалии дорои аҳаммияти муштарак тамосу ҳамоҳангиҳои лозимӣ сурат мегирад.

10.09.2015

Нигористон

Тақвим